Những cuốn sách dành cho giới trẻ từ 8 đến 88 tuổi
 
Cách đây 17 năm, vào một chiều hè như thế này, Tiệm đọc đồng thời 2 tác phẩm tưởng chừng như đối lập của 2 nhà văn khác biệt nhau:
 
- Ba ơi, mình đi đâu, một tác phẩm lay động lòng người của nhà văn người Pháp Jean-Louis Fournier. Và,
- Chuyện con mèo dạy hải âu bay, một Bài ca về sự bao dung và lòng dũng cảm vươn lên của nhà văn Chi Lê, Luis Sepúlveda.
 
Lúc đó, tiệm chưa có trải nghiệm đủ dày về những niềm vui và nỗi lắng lo khi nuôi một đứa con là như thế nào. Thì tác giả của nó, lại là cha của 2 đứa trẻ đặc biệt. Ám ảnh nhất là có lúc ông mệt mỏi đến mức tự hỏi mình đang đi đâu, lao vào vách núi đá, hay lòng biển sâu, cứ như chúng ta hỏi con, mình đi ra chợ, ra công viên, hay đi về nhà?
 
Ba ơi, mình đi đâu là một cuốn tự truyện. Tác giả viết về chính hai người con trai tật nguyền của mình (mắc chứng teo cơ và thiểu năng trí tuệ). Bằng một giọng văn tưng tửng, đầy trào lộng nhưng lại giấu những giọt nước mắt nghẹn ngào ở bên trong, ông đã dũng cảm bóc trần những nỗi đau, sự bất lực, và cả những lúc tuyệt vọng tột cùng của một người cha. Nó chân thật và xót xa đến gai người. Cuốn sách đã giành giải thưởng Femina danh giá của Pháp vào năm 2008. Dịch ra tiếng Việt hè năm 2009.
 
Đọc ông, ta thấu hiểu được nỗi nhọc nhằn khôn thể tả của những người mẹ có con đặc biệt. Họ phải làm việc gấp đôi gấp ba, và chịu áp lực tinh thần gấp hàng trăm lần so với những người mẹ bình thường khác. Và niềm vui thì le lói như ánh nắng giữa chiều mưa. Rất sáng, và rất hiếm.
 
Văn Luis Sepúlveda thì khác, nó trong trẻo, súc tích, không một chữ thừa, ông viết truyện đồng thoại (truyện loài vật) mang nhãn "dành cho thiếu nhi" với những phẩm giá nguyên thủy và đẹp đẽ nhất của vạn vật: lòng dũng cảm, sự trung thành, sự chấp nhận khác biệt và tình bạn thuần khiết, khiến cho không những các em thiếu nhi, mà hàng triệu người lớn trên thế giới phải cay khóe mắt và lặng người suy ngẫm. Đóng góp lớn nhất của ông là đã phá vỡ rào cản giữa "văn học thiếu nhi" và "văn học người lớn", tạo ra một dòng sách có khả năng kết nối các thế hệ.
 
Đọc Sepúlveda, người lớn thấy mình được bé lại, và trẻ con thì được gieo mầm để lớn lên thành những người tử tế. Bằng một chất văn mộc mạc, không màu mè, ông đã đặt vào tay người đọc những viên ngọc sáng về lẽ sống, sự tử tế và tình yêu thương muôn loài.
 
Các tác phẩm của Luis Sepúlveda đã vượt qua ranh giới của đất nước Chile, trở thành hiện tượng văn học toàn cầu. Sách của ông, đặc biệt là Chuyện con mèo dạy hải âu bay, đã được dịch ra hơn 50 ngôn ngữ trên toàn thế giới và bán được hàng chục triệu bản, đưa ông trở thành một trong những nhà văn Mỹ Latinh được đọc nhiều nhất trong những thập kỷ gần đây.
 
Sau đây, Tiêm xin giới thiệu bộ sách của Luis Sepúlveda
 
1. Chuyện con mèo dạy hải âu bay
 
Bài ca về sự bao dung và lòng dũng cảm vươn lên
 
Đây có lẽ là tác phẩm nổi tiếng nhất của ông. Câu chuyện kể về Zorba - một con mèo mun to đùng, mập ú - vô tình phải gánh vác lời hứa nuôi nấng một quả trứng hải âu và dạy con chim non nở ra từ đó biết bay.
 
Sự chấp nhận khác biệt: Zorba và bến cảng mèo đã yêu thương Lucky (cô hải âu non) không bằng cách biến nó thành một con mèo, mà bằng cách tôn trọng bản ngã của một loài chim. Cuốn sách để lại một thông điệp vĩ đại: "Thật dễ dàng để yêu thương một kẻ nào đó giống mình, nhưng để yêu thương ai đó khác mình thực sự rất khó khăn".
 
Lòng dũng cảm: Cảnh Lucky đứng trên tháp chuông nhà thờ chuẩn bị dang cánh là một ẩn dụ tuyệt đẹp về sự trưởng thành. Yêu thương ai đó đôi khi là phải biết buông tay để họ tự bay bằng đôi cánh của mình, bởi vì: "Chỉ những kẻ thực sự dám thì mới có thể bay".
 
2. Chuyện con ốc sên muốn biết tại sao nó chậm chạp
 
Khúc vinh danh sự chậm rãi giữa một thế giới vội vã
 
Trong một bầy ốc sên luôn an phận thủ thường, cắm cúi ăn và ngủ, có một con ốc sên nhỏ dũng cảm đi tìm câu trả lời cho hai câu hỏi: "Tại sao mình lại chậm chạp?" và "Mình tên là gì?". Sự tò mò này khiến nó bị bầy đàn hắt hủi và phải bắt đầu một chuyến lưu đày.
 
Giá trị của sự chậm rãi: Giữa một thế giới luôn đề cao tốc độ, con ốc sên nhỏ (sau này mang tên Dũng Giai) đã chứng minh rằng: nhờ đi chậm, nó mới có thời gian để quan sát, ghi nhớ, nhận ra hiểm họa con người đang rải nhựa đường thiêu rụi đồng cỏ, và quay về cứu được bầy đàn.
 
Cuốn sách là một lời thì thầm dung dị: Chậm chạp không phải là khiếm khuyết. Đi theo nhịp điệu của riêng mình và dám đặt câu hỏi với những điều đã thành lối mòn chính là cội nguồn của sự thông thái.
 
3. Chuyện con chó tên là Trung Thành
 
Bản hùng ca hoang dã về cội nguồn và sự tôn trọng thiên nhiên
 
Khác với vẻ tươi sáng của những cuốn còn lại, tác phẩm này mang âm hưởng u buồn và hoang dại của núi rừng Nam Mỹ. Chú chó chăn cừu giống Đức bị những kẻ "nặc mùi gỗ" (những kẻ phá rừng) xích lại và bắt phải đi săn lùng một người da đỏ lẩn trốn. Trớ trêu thay, chú chó ấy vĩnh viễn không quên nguồn cội của mình: nó từng được nuôi lớn bởi chính bộ tộc Mapuche (Những người của Đất) của người thanh niên kia, và cái tên nó được đặt là Aufman (nghĩa là Trung Thành).
 
Cuốn sách mổ xẻ sự tàn nhẫn của lòng tham con người khi chà đạp lên thiên nhiên và các nền văn hóa bản địa.
 
Bằng cái kết bi tráng, chú chó chọn cái chết để bảo vệ gốc gác và người anh em của mình. Nó nhắc nhở chúng ta một cách đanh thép: Lòng trung thành không phải là sự phục tùng mù quáng trước kẻ mạnh, mà là sự kiên định bảo vệ cội nguồn và tình yêu thương trong ký ức.
 
4. Chuyện con mèo và con chuột bạn thân của nó
 
Cái nắm tay ấm áp xé rào mọi định kiến
 
Mèo và chuột vốn là thiên địch, nhưng Mix (con mèo già mù lòa) và Mex (con chuột khoác lác nhưng nhát gan) lại bù đắp cho nhau để tạo nên một tình bạn hoàn hảo. Mix có sức mạnh nhưng thiếu đôi mắt. Mex có đôi mắt tinh tường nhưng lại nhỏ bé và yếu ớt.
 
Tình bạn của họ là sự vay mượn và nương tựa vào nhau đầy thấu hiểu: Mix cho Mex mượn sức mạnh của mình để dạo chơi, còn Mex trở thành đôi mắt của Mix, tả cho cậu nghe vẻ đẹp của thế giới trên mái nhà.
 
Đây là cuốn sách giản dị nhất trong bộ bốn cuốn, nhưng lại ấm áp nhất. Nó nói với ta rằng: Bạn bè chân chính là người giúp ta lấp đầy những khiếm khuyết, khiến ta trở nên trọn vẹn hơn, và tình bạn có thể làm mềm đi mọi ranh giới định kiến gay gắt nhất.
 
5. Và tất nhiên, nếu các bậc cha mẹ muốn đọc Ba ơi, mình đi đâu của Jean-Louis Fournier, thì Tiệm rất sẵn lòng. Bởi cứ mỗi lần nhắc đến, lòng thương mến, cảm thông thuở nào vẫn như còn nguyên vẹn, dẫu cho 17 năm, với bao nhọc nhằn và biến cố, đã trải qua.